Het project Athos

Het project bestaat uit de afvang, transport en gebruik van COof opslag in aquifers, lege olie- of gasvelden onder de Noordzee.

CO2-afvang

Industriële partijen die CO2 afvangen kunnen hun belangstelling kenbaar maken om hun CO2 aan te bieden aan Athos. Dit geldt zowel voor partijen binnen het Noordzeekanaalgebied als daarbuiten.

Mede-initiatiefnemer Tata Steel gaat de productiegassen van een van haar hoogovens afvangen. Eerst wordt koolmonoxide (CO) eruit gefilterd om te kunnen verwerken tot grondstoffen voor de chemische industrie. Vervolgens wordt het resterende gas gereinigd en de CO2 die overblijft wordt aangeboden voor opslag.

Transport

Voor het transport van de afgevangen COwordt gebruik gemaakt van ondergrondse leidingen. Deze zullen deels opnieuw moeten worden aangelegd. Deels kunnen ook bestaande leidingen worden gebruikt.

Ook wordt onderzocht of de CO2 per schip kan worden aangeleverd. De vloeibare CO2 wordt dan via pompen op de kade uit het schip naar een tijdelijke opslag gebracht en via de ondergrondse zeeleiding naar het opslagveld onder de Noordzee getransporteerd.

Gebruik

In Nederland gebruikt de glastuinbouw al CO2. We verwachten dat het gebruik van COin industriële productieprocessen in de toekomst zal toenemen. Zoals bijvoorbeeld in de chemie, de energie en bij de productie van nieuwe bouwmaterialen door middel van CO2 mineralisatie. Het Noordzeekanaalgebied biedt hiervoor goede mogelijkheden en de komst van een CCUS infrastructuur kan dit stimuleren.

Opslag

Een ondergrondse leiding transporteert de COnaar een compressorstation. Daar wordt de COop de juiste druk gebracht en verder geleid naar een platform op zee. Vanuit dit platform wordt de CO2 vervolgens geïnjecteerd in aquifers, lege olie- of gasvelden onder de Noordzee.

Planning

In 2019 is een haalbaarheidsonderzoek voor Athos afgerond met een positief resultaat. De volgende stap is om diverse vervolgstudies uit te voeren om een meer concreet projectplan voor een CCUS-infrastructuur op te stellen. Athos werkt nog met veel variabelen en mogelijkheden en moet nu het aantal scenario’s gaan verfijnen op basis waarvan een business case kan worden berekend en technieken en tracés nader onderzocht. Daarin zijn wij mede afhankelijk van de ruimtelijke verkenning die door de Rijksoverheid wordt uitgevoerd. Het doel van deze verkenning is om meer inzicht te krijgen in de ruimtelijke impact van de CCS-infrastructuur op o.a. de omgeving en andere ruimtelijke plannen in dit gebied.  Naar verwachting presenteert het Rijk na de zomer in 2021 deze opgehaalde informatie. De verwachting is dat het netwerk in 2026 operationeel is.

CCUS in breder verband

Wereldwijd wordt gewerkt aan het terugdringen van broeikasgassen om klimaatverandering tegen te gaan. Dit jaar treedt het Klimaatakkoord van Parijs in werking dat door meer dan 55 landen is geratificeerd. Bovendien is op Europees niveau een Green Deal gepresenteerd,  gericht op het behalen van klimaatdoelstellingen.
Een van de belangrijkste broeikasgassen is CO2. Enerzijds werken industrieën aan het verduurzamen van productieprocessen zodat er weinig tot  geen CO2 uitstoot meer zal zijn. Anderzijds is het mogelijk om CO2 af te vangen voor hergebruik of opslag. Zo zijn er CO2-projecten in Canada, Australië, en dichterbij in Noorwegen.

In het Nederlandse Klimaatakkoord is CCUS opgenomen als één van de maatregelen voor de industrie om CO2-uitstoot terug te dringen. Naast het project Porthos in het Rotterdams havengebied, is Athos het tweede initiatief in Nederland voor het aanleggen van een infrastructuur voor gebruik en opslag van CO2 onder de Noordzeebodem. In het Noordzeekanaalgebied maakt Athos deel uit van een breder pakket aan maatregelen voor verduurzaming van de regio.