Veelgestelde vragen

Wat is Athos?

Athos is een project voor de aanleg van een basisinfrastructuur in het Noordzeekanaalgebied, voor het afvangen en transporteren van COom te gebruiken of op te slaan in aquifers, lege olie- of gasvelden onder de Noordzee. Athos staat voor Amsterdam-IJmuiden COTransport Hub & Offshore Storage

Welke bedrijven werken samen onder de naam Athos?

Athos is een initiatief van Gasunie, EBN, Tata Steel IJmuiden en Port of Amsterdam.

Waar is het project gepland?

Het plan is om een infrastructuur aan te leggen in het Noordzeekanaalgebied, Noord-Holland. Uit een studie van EBN & Gasunie is gebleken dat de havengebieden in Nederland geschikte locaties zijn voor een CCUS-infrastructuur vanwege de concentratie van industrieën en nabijheid van opslaglocaties op zee. Het is nog te vroeg om aan te geven waar de pijpleidingen exact zullen lopen en waar het compressorstation zal worden gebouwd. Dat is afhankelijk van waar het mogelijk is in combinatie met de bedrijven die CO2 gaan afvangen, waar de CO2 wordt hergebruikt en in welke aquifers, lege olie- of gasvelden de CO2 wordt opgeslagen.

Waarom starten deze bedrijven een CCUS project?

Nederland heeft heldere klimaatdoelstellingen neergezet met de ondertekening van het akkoord van Parijs. Het kabinet heeft als doel gesteld om CO2-emissies in Nederland met 49% te reduceren in 2030 (t.o.v. 1990).
Voor het verlagen van de CO2-uitstoot zijn er verschillende manieren. E
én manier die snel kan worden gerealiseerd en tegen relatief lage kosten per ton CO2 is het afvangen, gebruiken en het opslaan van COin lege gasvelden onder de Noordzee (CC(U)S). Inmiddels is CCUS opgenomen in het Klimaatakkoord waarbij opslag in lege gasvelden een overgangsmaatregel is, totdat er voldoende mogelijkheden voorhanden zijn om CO2 op grote schaal te kunnen hergebruiken.

De Athos partijen onderzoeken gezamenlijk de technische, economische, financiële, commerciële, juridische en maatschappelijke haalbaarheid van een CC(U)S infrastructuur in het Noordzeekanaalgebied.

Wat is CCS?

CCS staat voor Carbon Capture & Storage en gaat over het afvangen, transporteren en opslaan van CO2 in de ondergrond.

Wat is CCU?

CCU staat voor Carbon Capture and Utilization en gaat over het afvangen, transporteren en hergebruiken van CO2 voor producten of processen. Zo wordt CO2  gebruikt in kassen om gewassen sneller te laten groeien.

Zijn er voorbeelden van succesvolle CCS projecten?

Ja, die zijn er zeker. Zo is in Noorwegen bij het Sleipner-veld in de afgelopen jaren al 17 miljoen ton CO2 opgeslagen. Voor CCS projecten wereldwijd, zie https://co2re.co/.

Wat zijn de klimaatvoordelen van dit project?

In het huidige Klimaatakkoord is CCS opgenomen als een belangrijke manier om CO2-uitstoot te reduceren in de industrie- en energiesector. Daar kan Athos een mooie bijdrage aan leveren. Athos is gelegen in een van de gebieden in Nederland met een hoge concentratie van CO2-uitstoot. Om klimaatwinst te halen, wil deze regio zo snel mogelijk starten met het significant verminderen van haar uitstoot. De aanleg van CCUS-infrastructuur is een snelle en slimme manier om dat te doen. Athos heeft een verwachte capaciteit van 4-8 Mton per jaar. Zo leveren wij een belangrijk aandeel in het behalen van het Nederlandse klimaatdoel.

Gaan ook andere industrieën in het project deelnemen?

Tata Steel, Port of Amsterdam, Gasunie en EBN zijn de partijen die gezamenlijk een haalbaarheidsstudie hebben uitgevoerd.  Het uitgangspunt is dat de CCUS-infrastructuur toegankelijk wordt voor alle bedrijven in het Noordzeekanaal gebied (NZKG) die CO2 afvangen en aanbieden voor gebruik en/of opslag.

Kunnen ook bedrijven buiten de regio aan Athos CO2 leveren?

Het systeem wordt ontwikkeld als een non-discriminatoir, open toegankelijk systeem.  We voeren ook studies uit voor de mogelijkheden om CO2  buiten de regio per pijpleiding dan wel per schip aan te voeren.

Wat is de planning van het project?

In oktober 2019 is de haalbaarheidsstudie afgerond. In deze studie gaan we uit van een opslag van 1 tot 4 tot 8  Mton CO2 per jaar. We verwachten operationeel te kunnen zijn in 2026.

Waar wordt de CO2 opgeslagen?

De CO2 zal worden opgeslagen in aquifers (een watervoerende laag in de ondergrond), lege olie- of gasvelden op ca. 2 – 4,5 km onder de Noordzeebodem.

Hoe komt de CO2 per schip van buiten de regio naar Athos?

We onderzoeken de mogelijkheden of CO2 ook per schip bij Athos kan worden aangeleverd. De vloeibare CO2 wordt dan via pompen op de kade uit het schip naar een tijdelijke opslag gebracht. Vervolgens wordt het vanuit de tijdelijke opslag via de ondergrondse zeeleiding naar het opslagveld onder de Noordzee getransporteerd.

Hoe wordt de CO2 getransporteerd?

Voor het transport wordt gebruik gemaakt van ondergrondse pijpleidingen op land en op zee. Deels zullen bestaande leidingen worden gebruikt en deels moeten deze nieuw worden aangelegd. Welke bestaande leidingen wel of niet kunnen worden hergebruikt wordt momenteel onderzocht.

Hoe ver liggen deze opslagvelden uit de kust?

Op dit moment werken we aan selecteren van een geschikte opslaglocatie. De velden die we daarvoor onderzoeken liggen op verschillende afstanden uit de kust. Het dichtstbij zijnde geschikte gasveld ligt op circa 50 km uit  de kust, het verste op ca 120 km.

Wat is de opslagcapaciteit in Nederland?

In een studie door Gasunie & EBN (2017) is bekeken welke gasvelden en of aquifers (lagen in de ondergrond die water bevatten) onder de Noordzee geschikt kunnen zijn. Dat zijn er vele en deze velden wisselen in capaciteit.  De totale opslagcapaciteit in Nederland is 1700 Mton.

Hoeveel wordt er vanuit ATHOS opgeslagen?

Het zal gaan om 1 Mton CO2 per jaar bij aanvang van het project en vanaf 2030 verwachten we dat dit kan oplopen naar 4 tot 8 Mton per jaar.

Wordt de opgeslagen CO2 ook hergebruikt?

De CO2 die wordt opgeslagen in de diepe ondergrond onder de Noordzee blijft  voor altijd opgeslagen. De CO2 die in leidingnetwerk wordt gevoed kan daar op een ander punt wel weer worden uitgehaald om te gebruiken.

Welke infrastructuur moet aangelegd worden, behalve pijpleidingen?

Er dient een afvanginstallatie te komen, direct aan de bron van de CO2-uitstoot, een zuiveringsinstallatie om de CO2 te scheiden van andere stoffen, mogelijk een aanlandingsstation en opslagtanks voor de aanvoer van CO2 per schip en een compressorstation om de CO2 op de juiste druk te brengen voor transport naar de opslagvelden.

Wat is de verwachte impact op de omgeving?

Dat is nog niet bekend. Het is nog te vroeg om daar nu iets over te kunnen aangeven. Wanneer een meer omlijnd plan wordt ontwikkeld, zal een MER procedure worden gevolgd waarin alle effecten op de omgeving worden onderzocht.

Wat zijn de risico’s van opslag op zee?

Ondergrondse opslag van CO2 is een veilige activiteit omdat er weinig risico’s zijn. Ondergrondse opslag vindt al geruime tijd plaats in het buitenland, onder andere sinds 20 jaar in Noorwegen met het Sleipner-veld waarin al meer dan 17 miljoen ton ondergronds is opgeslagen. Verder hebben projectpartners veel kennis van veilige leidinginfrastructuren en kennis van ondergrondse formaties.

Meer weten?